Dị ứng ở trẻ - Hiểu đúng, Ngừa chuẩn, Hết lo

Dị ứng ở trẻ là chủ đề thường trực của các ông bố bà mẹ có con nhỏ. Ví như việc các mẹ thường hay hoảng hốt khi trẻ bỗng dưng nổi mẩn đỏ, đi ngoài nhiều hơn hoặc hắt hơi liên tục là chuyện “cơm bữa”. Thật ra, ở trẻ nhỏ, việc dị ứng với sữa, thức ăn hay thời tiết là chuyện rất phổ biến và hoàn toàn thể kiểm soát được với “thần chú”: Hiểu đúng, Ngừa chuẩn, Hết lo.

Dị ứng ở trẻ - Người lo thái quá, người lại chủ quan

Hiện ở Việt Nam có khoảng 10 - 15% dân số mắc dị ứng và tập trung chủ yếu dưới bốn dạng là dị ứng thức ăn, viêm da dị ứng, viêm mũi dị ứng và hen suyễn.

“Con tôi đã một tuổi rưỡi rồi, các chị bạn cứ bảo cần tập cho ăn nhiều thức ăn khác nhau nhưng mỗi lần ăn gì lạ, cháu lại đi phân lỏng liên tục có khi đến 2 ngày mới khỏi. Tôi rất lo nên cứ quanh quẩn ngày ba cữ cháo thịt”. Đó là chia sẻ của chị Lê Hoa (Q.Tân Bình – TP.HCM) về trường hợp con mình.

Biểu đồ thể hiện sự thay đổi của các triệu chứng dị ứng thường gặp theo lứa tuổi

 

Hầu hết các mẹ thường hoang mang khi phải phân biệt các triệu chứng dị ứng, và nguy cơ mắc dị ứng của con mình như thế nào, trong khi dị ứng lại tiềm ẩn nhiều nguy cơ nếu phát hiện muộn. Ví dụ như từ viêm mũi dị ứng mãn tính có thể sẽ tiến triển theo chiều hướng tiêu cực và nếu không điều trị kịp thời, sẽ dẫn đến nhiều bệnh hô hấp nguy hiểm hơn, như viêm đường hô hấp, viêm xoang, viêm phổi…

“Các mẹ không nên lo lắng nhiều khi trẻ nhỏ bị dị ứng mà nên học cách để thích nghi hoặc giảm bớt tình trạng dị ứng của con. Tuy nhiên, ở trẻ nhỏ các dị ứng có thể “hoán chuyển” theo tiến trình dị ứng tức là trẻ bị dị ứng thức ăn hay viêm da dị ứng lúc nhỏ có thể chuyển sang hen suyễn hay viêm mũi dị ứng khi trẻ lớn cho nên các mẹ cần đặc biệt lưu ý và tuân thủ những chỉ dẫn của bác sĩ điều trị”– TS.BS Nguyễn Anh Tuấn – Tổng thư ký Hội Tiêu hóa Nhi Khoa Việt Nam, cho lời khuyên.

Cần đánh giá sớm nguy cơ dị ứng

Chị Thanh Vy (Q.1 – TP.HCM) lo lắng: “Tôi mắc bệnh dị ứng thời tiết và thức ăn, con tôi 12 tháng tuổi cũng hay có biểu hiện dị ứng. Tôi đã làm một bài kiểm tra về nguy cơ dị ứng và biết được con mình nằm trong ngưỡng 20%-40%. Không biết cháu có bị di truyền từ tôi không?”. Việc hoang mang không viết nguy cơ con dị ứng do di truyền hay cơ địa hay môi trường bên ngoài… cũng là thắc mắc chung của nhiều bà mẹ có con nhỏ.

Theo Khuyến cáo phòng ngừa tiên phát tiến trình dị ứng của Việt Nam (do Hội Nhi khoa Việt Nam phối hợp với Hội Phụ Sản khoa và Sinh đẻ có kế hoạch Việt Nam biên soạn) nguy cơ dị ứng ở trẻ có thể chia thành 3 mức:

• Thấp
• Trung bình
• Cao

Nguy cơ dị ứng được đánh giá theo tiền sử bệnh của gia đình

 

Tuy nhiên, cũng có một thực tế là hiện nay 50% số trẻ bị dị ứng được sinh ra trong các gia đình không có tiền sử dị ứng. Hơn nữa, nguy cơ dị ứng ngày càng cao, không chỉ ở trên trẻ em mà còn ở mẹ mang thai, đòi hỏi mẹ cần đánh giá được nguy cơ bị dị ứng của con, trang bị các kiến thức và giải pháp phòng ngừa thích hợp.

Mẹ có thể đến tư vấn bác sĩ hoặc thử đánh giá các nguy cơ dị ứng cho trẻ tại đây để có những chuẩn bị cho việc chăm sóc sức khoẻ của con.

Phòng ngừa dị ứng bằng dinh dưỡng

Chúng ta có thể phòng ngừa và hạn chế được việc trẻ bị dị ứng từ chế độ dinh dưỡng. Các nghiên cứu y khoa chỉ ra rằng: nếu cho trẻ bú sữa mẹ ít nhất trong 6 tháng đầu đời sẽ giảm nguy cơ bị dị ứng bởi vì đạm trong sữa mẹ phù hợp với hệ tiêu hóa và hỗ trợ miễn dịch cho trẻ.

Đối với trẻ nhũ nhi có nguy cơ dị ứng trung bình và nguy cơ cao (tức là có tiền căn gia đình bị dị ứng mà không thể bú mẹ trong 6 tháng đầu đời), giải pháp được các chuyên gia khuyến nghị đó là sử dụng công thức dinh dưỡng có đạm thủy phân, đặc biệt là đạm whey thủy phân một phần.

Giải pháp dinh dưỡng có thể giúp trẻ giảm nguy cơ dị ứng ngay trong những năm tháng đầu đời

Công thức dinh dưỡng đạm thủy phân (một phần hoặc toàn phần) là công thức sữa bò có đạm được phân cắt thành những đoạn nhỏ nên giảm được tính mẫn cảm, từ đó giảm được nguy cơ dị ứng. Trong trường hợp không đủ sữa mẹ, các sản phẩm công thức dinh dưỡng có đạm whey thủy phân một phần được ưu tiên khuyến nghị trong phòng ngừa dị ứng vì có mùi vị dễ uống đối với trẻ (tránh tình trạng trẻ ghét uống sữa) và giá thành hợp lý.

Thông tin thêm:

Theo nghiên cứu GINI - Can thiệp Dinh dưỡng Trẻ Nhũ Nhi người Đức (German Infant Nutrition Intervention) kéo dài 10 năm, theo dõi trên 1.450 trẻ ở lứa tuổi học đường đã cho thấy việc can thiệp dinh dưỡng sớm bằng sữa công thức thủy phân đạm sữa bò giúp giảm đáng kể tỷ lệ biểu hiện dị ứng ở trẻ có tiền căn gia đình bị dị ứng. Công thức đạm whey thủy phân một phần giúp giảm 36% nguy cơ viêm da dị ứng từ lúc sinh đến lúc 6 tuổi. Đây là các nghiên cứu do chính phủ Đức tài trợ và được tiến hành độc lập với nhà sản xuất.

Hiện nay, Nestlé Thụy Sỹ có công nghệ hiện đại độc quyền có thể phân cắt một cách nhẹ nhàng đạm whey của sữa bò thành những đoạn có trọng lượng phân tử nhỏ hơn đến 10 lần, vừa giúp làm giảm tính sinh dị ứng của đạm mà vẫn hỗ trợ trẻ tăng trưởng và phát triển khỏe mạnh.

Bố và con gái

Nhà có ba chị em, bố rất thân thiết và quý con thứ và con út nhưng với cô chị cả, bố lại ít nói, dè chừng. Giữa bố và con gái cả dường như có thứ vật cản vô hình.

Bố có thể hàn huyên tâm sự bên cạnh con trai thứ, thơm má, chải tóc cho con gái út nhưng trước mặt con gái đầu lòng, bố rất ít khi thể hiện tình cảm. Con gái đi học xa, gọi điện về nhà chỉ muốn tỉ tê cùng mẹ, nếu bố lỡ nhấc máy thì cũng bảo “cho con gặp mẹ”. Người ngoài nhìn vào còn tưởng họ không phải cha con ruột.

Con gái phải đi học xa nhà từ cấp Ba. Lúc con gái thi đỗ trường chuyên tỉnh, mẹ chẳng muốn cho con nhập học chút nào, thương con trọ học xa nhà cả 30 cây số. Nhưng bố một mực khuyên nhủ con gái quyết tâm theo học, vì như thế sẽ tốt cho mai sau.

Mẹ lúc nào cũng tự hào đem khoe thành tích học tập của con gái với bạn bè, hàng xóm. Mẹ tất bật chuẩn bị kỹ càng thức ăn, quần áo, thuốc men để con gái cuối tuần về nhà lại mang đi. Các em thì luôn miệng hỏi lúc nào chị mới về, suốt ngày đòi gọi điện để nói chuyện với chị. Bố là người tỏ ra điềm tĩnh nhất. Ngày con gái bắt xe khách lên thành phố trọ học, mẹ rối rít nhắc nhở con gái đủ điều, các em tíu tít đòi đi theo chị, bố chỉ mấp máy miệng nói một tiếng “ừ” lúc con gái vẫy tay chào.

Nhưng chính bố lại là người nhớ thương con gái nhiều nhất. Con gái chỉ biết được điều đó khi nghe mẹ kể lại những ngày đầu tiên con gái học xa nhà, có bữa cơm bố bưng bát ra ngoài hiên ngồi ăn một mình, bảo “cho thoáng”. Lúc mẹ ra gọi bố vào đơm thêm cơm thì thấy bố đang vừa trệu trạo nhai vừa ứa nước mắt. Mẹ hỏi mãi bố mới chịu “khai” rằng bố chạnh lòng khi mâm cơm thiếu con gái cả, bố lo lắng không biết đi ở trọ con có cơm nước tử tế, đủ đầy. Con gái nghe mẹ kể đến đó nước mắt cũng lưng tròng.

Bố và con gái cả thường hay xích mích. Vì con gái quá giống tính bố, ít lời nhưng hơi cộc tính, sống tình cảm nhưng cứ tỏ ra lạnh lùng, đã thế còn cố chấp. Nên nhiều khi cùng bàn luận về một vấn đề, hai cha con chẳng ai chịu ai. Bố đã ít thể hiện tình cảm, con gái cả lại luôn tỏ ra cứng rắn, trong khi em trai hài hước, em gái út thích làm nũng đều rất quấn bố. Chị cả vì thế đôi khi cũng tủi thân, nghĩ mình không được cưng nựng như hai em.

Chỉ đến khi làm mẹ, con gái mới hiểu tấm lòng của bậc sinh thành. Con gái kết hôn khi vừa tốt nghiệp đại học vì lỡ có bầu. Mẹ không nén nổi sự tức giận, xót xa nên trút lên đầu con gái những lời chỉ trích, đay nghiến rằng con không biết thương cha mẹ, được đầu tư cho ăn học nhưng chưa công việc tử tế đã để bụng vượt mặt, rằng chồng gần không lấy lại đi lấy chồng tít trong Sài Gòn, bố mẹ coi như mất con.

Ngày vui của con gái vì thế mà không vui trọn vẹn. Khi tiệc cưới đã vãn, bố kéo con gái ra nói chuyện riêng, dúi vào tay con sợi dây chuyền vàng bố giấu mẹ mua. Bố bảo luôn tôn trọng những quyết định của con và tin rằng con sẽ hạnh phúc. Con gái nghẹn ngào không nói nên lời, nhà lúc ấy còn bao nhiêu tiền bố mẹ đã dốc ra lo tiệc cưới và cho hai vợ chồng ít vốn liếng mua căn chung cư trả góp. Bố chắc phải chạy vạy đi mượn bạn bè mới có thêm tiền mua vàng cho con.

Nghe tin cháu ngoại sốt cao phải nhập viện. Mẹ phải quán xuyến cửa hàng ăn không thể thu xếp vào với con gái. Bố ở nhà đứng ngồi không yên, bèn xin nghỉ phép cả tuần để đi thăm cháu ngoại. Bố biết mình vụng về, lúng túng cũng chẳng giúp được gì nhưng có bố xuất hiện có lẽ con gái vững tâm hơn.

Con gái lần đầu chăm con,vô cùng hoang mang khi con đau ốm. Trông thấy bố hốt hoảng chạy vào bệnh viện, mái đầu như bạc thêm rất nhiều sợi, quả thật con gái như được tiếp thêm sức mạnh, cảm thấy may mắn vô cùng khi được sinh ra làm đứa con gái cứng đầu của bố, để được bố yêu thương bằng thứ tình cảm bao la, độ lượng, không dễ nói nên lời.